Dodik i vlasti Republike Srpske već godinama izdvajaju milione dolara iz budžeta za angažovanje američkih lobističkih kuća, nastojeći promijeniti način na koji se u SAD-u govori o ratu i političkom uređenju Bosne i Hercegovine.
Tekst objavljen u američkom konzervativnom mediju Washington Examiner, pod naslovom „Pustite Bosnu da se uruši: Zašto Trump mora priznati Republiku Srpsku“, predstavlja politički komentar u kojem se kritikuju Dejtonski mirovni sporazum i postojeće ustavno uređenje Bosne i Hercegovine, uz otvoreno zagovaranje interesa i nezavisnosti Republike Srpske.
Autor u tekstu Bosnu i Hercegovinu opisuje kao „umjetnu državu“ i „propali multietnički eksperiment“, tvrdeći da su njene granice dugoročno neodržive zbog demografskog pada.
U komentaru se, između ostalog, navodi:
„Dejtonski sporazum nije donio mir; on je samo zamrznuo linije fronta iz 1995. godine, zarobivši 1,1 milion uglavnom etničkih Srba unutar umjetne države.“
Autor dalje tvrdi da je Republika Srpska proglasila nezavisnost 9. januara 1992. godine te ističe da entitet obuhvata 49 posto teritorije Bosne i Hercegovine. Kao jedan od glavnih argumenata za promjenu postojećeg sistema koristi i demografski pad stanovništva, tvrdeći da je od 2013. godine iz zemlje nestalo više od 620.000 stanovnika.
Prema toj argumentaciji, Washington bi morao prihvatiti da demografski trendovi i postojeće granice navodno onemogućavaju opstanak Bosne i Hercegovine kao multietničke države.
NIŠTA NIJE SLUČAJNO
Kako navodi Slobodna Bosna, ovakav tekst predstavlja rezultat višegodišnjih lobističkih aktivnosti Milorada Dodika i vlasti Republike Srpske u Sjedinjenim Američkim Državama.
Kritičari ovog pristupa ukazuju da se u tekstu gotovo u potpunosti zanemaruju međunarodno utvrđene historijske i pravne činjenice o ratu u Bosni i Hercegovini, uključujući pravosnažne sudske presude koje se odnose na genocid i etničko čišćenje počinjeno tokom rata.
Dodik i vlasti Republike Srpske godinama koriste američke lobističke kompanije kako bi u Washingtonu pokušali utjecati na politički diskurs o Bosni i Hercegovini i predstaviti Republiku Srpsku izvan konteksta ratnih zločina i presuda međunarodnih sudova.
Selektivno predstavljanje historije
Tekst autora Josea Leva Alvareza, prema navodima kritičara, prešućuje okolnosti nastanka Republike Srpske tokom rata, uključujući masovne zločine, protjerivanje nesrpskog stanovništva i genocid počinjen u Srebrenici.
Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju i Međunarodni sud pravde donijeli su pravosnažne presude u predmetima koji se odnose na genocid u Srebrenici, kao i odgovornost političkog i vojnog rukovodstva bosanskih Srba.
Upravo zbog toga se ovakvi komentari kritikuju kao pokušaj selektivnog predstavljanja historije i potiskivanja činjenica koje ne odgovaraju političkoj poruci autora.
Kako funkcioniše plasiranje narativa kroz komentare
Lobističke kompanije koje su kroz godine angažovale vlasti Republike Srpske u Washingtonu ne mogu direktno promijeniti zvaničnu politiku američkih institucija, ali mogu pokušati otvoriti prostor za određene stavove u američkim medijima i političkim krugovima.
Jedan od načina je angažovanje autora i analitičara koji u tekstovima za konzervativne medije iznose stavove povoljne za političke ciljeve njihovih klijenata.
Na taj način može se stvoriti utisak da zapadni autori nezavisno dolaze do zaključka da je Bosna i Hercegovina „propala država“ i da bi nezavisnost Republike Srpske predstavljala rješenje.
Takvi tekstovi zatim dobijaju dodatnu vrijednost na domaćem političkom terenu jer ih mediji u Republici Srpskoj mogu predstaviti kao dokaz da se ideja o međunarodnom priznanju entiteta navodno sve više prihvata u Sjedinjenim Američkim Državama.
Demografija kao politički argument
Poseban dio komentara posvećen je demografskom padu Bosne i Hercegovine, koji autor koristi kao argument protiv održivosti države.
Kritičari, međutim, ukazuju da je i sama Republika Srpska suočena s ozbiljnim demografskim i ekonomskim problemima, uključujući iseljavanje stanovništva i dugoročni pad broja stanovnika.
Prema ovoj interpretaciji, pokušaj da se demografski problemi Bosne i Hercegovine koriste kao dokaz da država ne može opstati zanemaruje širi kontekst ekonomskih, političkih i društvenih problema koji pogađaju i Republiku Srpsku.
Cilj i domaća politička upotreba
Objavljivanje ovakvih tekstova u američkim medijima može imati značajnu vrijednost za Dodikovu političku strategiju i na domaćem terenu.
Nakon objavljivanja u SAD-u, ovakve komentare mogu preuzimati lokalni mediji uz naslove poput „Američki mediji pišu da Trump mora priznati RS“, čime se među biračima stvara slika da ideja o međunarodnom priznanju Republike Srpske dobija sve veću podršku u Americi.
Na taj način jedan autorski komentar u američkom mediju može biti iskorišten kao dio šire političke kampanje i lobističke strategije, bez obzira na to predstavlja li stav autora zvaničnu politiku američke administracije.