U Srebrenici je za 2. septembar najavljeno okupljanje povodom smrti Ratka Mladića, bivšeg komandanta Glavnog štaba Vojske Republike Srpske, koji je pravosnažno osuđen na doživotni zatvor zbog genocida, zločina protiv čovječnosti i ratnih zločina počinjenih tokom rata u Bosni i Hercegovini. Informaciju o najavljenom okupljanju objavili su i regionalni mediji.
Za sada nije poznato da li će skup zaista biti održan, niti su dostupne potvrde nadležnih institucija o tome da li su ispunjeni svi uslovi za njegovo održavanje.
Ratko Mladić preminuo je 27. augusta 2026. godine u Haagu, tokom izdržavanja doživotne kazne zatvora. Njegovu smrt potvrdio je Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične sudove.
Pravomoćno osuđen za genocid i druge zločine
Mladić je 2017. godine pred Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju osuđen na doživotni zatvor zbog genocida u Srebrenici, progona, istrebljenja, ubistava, deportacija i prisilnog premještanja nesrpskog stanovništva.
Presuda je pravosnažno potvrđena 2021. godine.
Pored genocida u Srebrenici, Mladić je osuđen i za zločine povezane s višegodišnjom opsadom Sarajeva, uključujući terorisanje civilnog stanovništva, kao i za uzimanje pripadnika mirovnih snaga Ujedinjenih nacija za taoce.
Nakon što je godinama izbjegavao hapšenje, Mladić je pronađen i uhapšen u Srbiji 2011. godine, nakon 16 godina provedenih u bjekstvu.
Posebna težina zbog mjesta na kojem je skup najavljen
Najava okupljanja posebno je osjetljiva zbog činjenice da bi se trebalo održati upravo u Srebrenici, gradu koji je postao simbol genocida počinjenog u julu 1995. godine.
U genocidu je ubijeno više od 8.000 bošnjačkih muškaraca i dječaka, dok je veliki broj civila protjeran iz tog područja. Međunarodni sudovi su zločine počinjene u Srebrenici pravosnažno okvalifikovali kao genocid.
Zbog toga je sama najava okupljanja izazvala brojne reakcije i dodatno otvorila pitanje odnosa prema pravosnažnim presudama međunarodnih sudova i naslijeđu rata u Bosni i Hercegovini.
Za sada ostaje neizvjesno da li će najavljeno okupljanje 2. septembra biti održano i kakva će biti reakcija nadležnih institucija.