Dopisnik FTV-a iz Sjedinjenih Američkih Država, Ivica Puljić, analizirao je novu Nacionalnu sigurnosnu strategiju koju je objavila administracija predsjednika Donalda Trumpa. Ovaj dokument odražava aktuelne spoljnopolitičke pozicije Bijele kuće, posebno kada je riječ o Evropi i sigurnosnim odnosima na zapadu kontinenta.
Puljić naglašava da strategija jasno pokazuje kontinuitet Trumpove politike iz 2016. godine – oslanjanje na jačanje nacionalnih država i njihovih samostalnih odbrambenih potencijala. Prema njegovim riječima, nova strategija otvara i osjetljiva pitanja, uključujući održivost Evropske unije i NATO saveza, iako su oni i dalje ključni partneri Sjedinjenih Država.
Dokument, kako tumači, upućuje oštre kritike evropskim liderima zbog “nerealnih očekivanja” u vezi s ratom u Ukrajini, sugerišući da SAD više neće automatski biti sigurnosni zaštitnik Evrope kao u ranijim periodima. Istovremeno, strategija ukazuje na rast ekstremno desnih pokreta širom Evrope, koji se protive ilegalnim migracijama i klimatskim politikama, mijenjajući na taj način političku dinamiku na kontinentu.
Puljić navodi da strategija iznosi niz tvrdnji: da Evropu slabe njene migracione politike, demografski pad, ali i rastući pritisci na slobodu govora, političku opoziciju i nacionalne identitete. Uspon tzv. “domoljubnih evropskih stranaka” prikazuje se kao mogući pozitivni trend, iako Puljić upozorava da mnoge od njih zastupaju radikalne i isključive stavove, što podsjeća na atmosferu uoči Drugog svjetskog ra*a.
Ovakve geopolitičke poruke posebno su značajne za zemlje poput Bosne i Hercegovine, opterećene unutrašnjim podjelama, slabim institucijama i reformskim zastojima. Puljić ističe da koncept jačanja nacionalnih identiteta – koji dokument promoviše na globalnom nivou – u BiH može imati potpuno suprotan efekat, jer bi dodatno učvrstio etničke granice, produbio političke sukobe i potencijalno otvorio prostor za nove krize.
U drugom dijelu analize Puljić se osvrće na američki interes za projekat Južne plinske interkonekcije. Radi se o velikom energetskom poduhvatu čija se investicijska vrijednost procjenjuje na oko 500 miliona dolara. Projekat će, navodi on, uključivati predstavnike američke administracije, privatne investitore i velike kompanije, a očekuje se i saradnja partnera iz BiH i Hrvatske.
Puljić dodaje da SAD razmatraju i eventualno proširenje interkonekcije prema Banjoj Luci, a u kasnijim fazama i prema Srbiji. Time bi, prema američkom viđenju, region postepeno smanjivao energetsku zavisnost od ruskog gasa, što bi imalo i političke implikacije u vidu slabljenja ruskog utjecaja na zapadnom Balkanu.