Bosanskohercegovački meteorolog Nedim Sladić upozorio je da aktuelna suša i rekordno niski vodostaji rijeka širom Evrope ne bi trebali biti razlog samo za zabrinutost, već i prilika za pravovremenu pripremu na moguće poplave koje se često javljaju tokom vlažnijeg dijela godine.
Prema njegovim riječima, Evropa se trenutno suočava s meteorološkom i hidrološkom sušom te izuzetno niskim vodostajima rijeka, što podsjeća na stanje zabilježeno tokom 2003. godine.
Suša kao prilika za preventivne mjere
Sladić smatra da bi upravo sada trebalo iskoristiti povoljnije uslove na rijekama kako bi se smanjio rizik od poplava koje se često javljaju krajem jeseni i početkom zime.
– Suše se koriste da se adekvatno i na vrijeme pripremimo za poplave. Iako se kontinent trenutno suočava sa meteorološkom i hidrološkom sušom te rekordno niskim vodostajima rijeka, sličnim onima iz 2003. godine, ovo je pravi trenutak da razgovaramo kako se adekvatno pripremiti za poplave tokom vlažnijih mjeseci, naročito u kasnu jesen i ranu zimu, kada višak nakupljene energije od toplih mora počne da se oslobađa u atmosferu i snažne atlantske oluje pogode zapadni dio Evrope – naveo je Sladić.
Niski vodostaji omogućavaju čišćenje riječnih korita
Meteorolog ističe da trenutni niski vodostaji, iako predstavljaju izazov za riječnu plovidbu i snabdijevanje vodom, istovremeno pružaju rijetku priliku za uklanjanje otpada iz riječnih korita i drugih kritičnih lokacija.
– Dok trenutni vodostaji donose niz problema u normalnom funkcionisanju riječnog saobraćaja, istovremeno nam pružaju rijetku i jedinstvenu priliku da uklonimo smeće, gume, uređaje i drugi kabasti otpad do kojeg bi inače bilo teško doći bez mehanizacije. Čišćenje otpada s mostova, iz odvodnih kanala te drugih uskih grla također bi moglo pomoći u smanjenju rizika od začepljenja kada se vrate obilnije padavine – poručio je.
Analiza pokazuje smanjen protok rijeka
Uz svoju objavu Sladić je podijelio i analizu dr. Monice Ionite s Instituta Alfred Wegener, koja prikazuje odstupanja protoka rijeka na Balkanu i u centralnoj Evropi tokom jula 2026. godine u odnosu na referentni period od 1981. do 2010. godine.
Podaci ukazuju na izražen pad protoka na brojnim vodotocima, što potvrđuje razmjere hidrološke suše koja je zahvatila veliki dio evropskog kontinenta.
Potrebna pravovremena priprema
Sladić zaključuje da se period suše ne bi trebao posmatrati isključivo kao problem, već i kao prilika za provođenje preventivnih aktivnosti koje mogu ublažiti posljedice budućih poplava.
Prema njegovoj ocjeni, čišćenje riječnih korita, odvodnih kanala i drugih kritičnih tačaka moglo bi doprinijeti boljem protoku vode kada tokom jeseni i zime stignu obilnije padavine, čime bi se smanjio rizik za stanovništvo, infrastrukturu i privredu.