Pred Opće izbore u Bosni i Hercegovini zakazane za 4. oktobar, pažnju je privuklo povećano interesovanje ruskih institucija za posmatranje izbornog procesa.
Centralna izborna komisija BiH je na sjednici 10. septembra razmatrala izvještaj o zahtjevu Ambasade Ruske Federacije u BiH za akreditovanje izbornih posmatrača.
Nekoliko dana kasnije, na sjednici održanoj 17. septembra, CIK je na dnevni red uvrstio i zahtjev Federalnog vijeća Federalne skupštine Ruske Federacije za akreditovanje posmatrača za Opće izbore 2026. godine.
Ovi zahtjevi predstavljaju dio procedura za akreditovanje međunarodnih posmatrača. CIK na svojoj zvaničnoj stranici objavljuje uputstva i procedure koje uređuju akreditovanje posmatrača iz različitih organizacija i institucija.
Prema navodima Raporta, ovogodišnji interes Rusije veći je nego tokom prethodnih izbornih ciklusa. Autor teksta posebno povezuje povećan broj ruskih posmatrača sa političkim odnosima Moskve i vlasti u Republici Srpskoj.
U tekstu se navodi da je Ambasada Ruske Federacije ranije imala manji broj posmatrača. Autor također posebno ističe činjenicu da je zahtjev za posmatrače ovog puta stigao i od Federalnog vijeća Federalne skupštine Ruske Federacije, institucije kojom predsjedava Valentina Matvijenko.
Matvijenko je ranije bila u BiH, a tokom posjete 2018. godine iznosila je stavove o OHR-u, međunarodnom prisustvu i NATO integracijama. Njena tadašnja posjeta izazvala je različite političke reakcije u BiH.
Autor Raporta povezuje sadašnji interes ruskih institucija sa širim političkim odnosima Rusije i Republike Srpske te iznosi tvrdnju da bi ruski posmatrači nakon izbora mogli imati ulogu u podršci određenim političkim narativima. Takav zaključak predstavlja analizu autora i nije potvrđen u objavljenim odlukama CIK-a.
Zvanični podaci CIK-a za sada potvrđuju da su zahtjevi ruskih institucija za akreditovanje izbornih posmatrača razmatrani. Međutim, iz dostupnih objava CIK-a ne proizlazi motiv zbog kojeg su ti posmatrači poslani niti se navodi da je njihov zadatak podrška bilo kojoj političkoj stranci ili kandidatu.
Tema je dodatno osjetljiva zbog šireg pitanja međunarodnog posmatranja izbora. CIK BiH inače akredituje međunarodne posmatrače različitih institucija i organizacija. Na sjednici 15. septembra, naprimjer, razmatrani su zahtjevi Ambasade Irske, Parlamentarne skupštine OSCE-a, OSCE/ODIHR misije i drugih posmatrača.
Zbog toga će prisustvo ruskih posmatrača na predstojećim izborima vjerovatno biti predmet dodatne političke pažnje, posebno imajući u vidu postojeće odnose Moskve sa političkim akterima u BiH.
