Evropski parlament je 17. decembra 2025. usvojio rezoluciju kojom daje političku podršku evropskoj građanskoj inicijativi „Moj glas, moj izbor“ (My Voice, My Choice).
Rezolucija poziva Evropsku komisiju da razmotri uspostavu dobrovoljnog finansijskog mehanizma putem kojeg bi zainteresirane države članice, uz podršku EU, mogle pomoći ženama koje nemaju pristup sigurnom i legalnom prekidu trudnoće da tu uslugu ostvare u drugoj državi članici. Cilj mehanizma je prevazilaženje postojećih pravnih praznina na prekograničnom nivou, uz poštivanje zakona države u kojoj se medicinski zahvat obavlja.
Dokument je usvojen sa 358 glasova za, 202 protiv i 79 suzdržanih. Evropski parlament ovim pokušava da pitanje pristupa prekidu trudnoće preusmjeri iz ideološkog sukoba u okvir javnog zdravlja, jednakosti i slobode kretanja unutar Evropske unije, bez zadiranja u nadležnosti nacionalnih zakonodavstava.
Hrvatski eurozastupnici iz HDZ-a većinski su glasali protiv rezolucije, dok je dio delegacije bio suzdržan. Iako se njihov stav formalno obrazlaže pitanjem nadležnosti, politički efekat je jasan: odbacivanje čak i dobrovoljnog mehanizma ukazuje na ograničenu spremnost na evropsku solidarnost kada se tema tiče reproduktivnog zdravlja.
Važno je naglasiti šta se ovom rezolucijom ne traži. Ona ne uvodi evropski zakon o abortusu, ne harmonizira nacionalna zakonodavstva i ne prenosi zdravstvenu politiku na nivo EU. Od Evropske komisije se traži da razmotri mogućnost uspostave mehanizma solidarnosti za države koje žele učestvovati i da do početka marta 2026. obrazloži hoće li i na koji način dalje postupati.
U praksi, ovakav mehanizam bio bi značajan za žene iz zemalja u kojima je prekid trudnoće gotovo u potpunosti zabranjen ili ozbiljno otežan, poput Malte i Poljske, ali i za one države u kojima je zahvat formalno legalan, ali teško dostupan. Među njima su Italija i Hrvatska, gdje je prekid trudnoće na zahtjev dopušten do desete sedmice, ali je u praksi ograničen cijenom, stigmatizacijom i čestim pozivanjem ljekara na prigovor savjesti. Cilj EU inicijative nije izmjena nacionalnih zakona, već ublažavanje posljedica nejednake dostupnosti koja produbljuje socijalne razlike.
Glasanje hrvatskih zastupnika pokazuje jasan politički rascjep. Dok su zastupnici lijevog centra i Zeleni podržali rezoluciju, jezgro HDZ-ove delegacije bilo je protiv ili suzdržano. Time se abortus ne tretira kao pitanje zdravstvene usluge i dostupnosti, već kao dio vrijednosnog sukoba. Odbijanjem čak i dobrovoljnog mehanizma, fokus se prebacuje sa potreba pojedinaca na političku udobnost.
Dan nakon glasanja, 18. decembra 2025. godine, eurozastupnica Željana Zovko govorila je na plenarnoj sjednici u raspravi o 30 godina Dejtonskog sporazuma, insistirajući na izmjenama izbornog zakona u Bosni i Hercegovini i pitanjima političkog predstavljanja. Taj kontrast dodatno naglašava razliku između konkretnih socijalnih i zdravstvenih pitanja o kojima se raspravlja na nivou EU i regionalnih političkih prioriteta koji dominiraju djelovanjem dijela hrvatske delegacije.
Evropski parlament je ovom rezolucijom pokušao zaobići dugogodišnju institucionalnu blokadu: ako nije moguće odmah uskladiti zakonodavstva, moguće je graditi finansijsku i institucionalnu infrastrukturu pristupa. Reakcija HDZ-a pokazuje dubok jaz između takvog pristupa i identitetske politike desnice.
Zbog toga će mart 2026. predstavljati važan test, ne samo u pogledu eventualnog prijedloga Evropske komisije, već i u tome ko će u evropskoj javnosti biti spreman jasno reći da sloboda kretanja podrazumijeva i pravo na pristup medicinskoj zaštiti, a ne samo turistička putovanja.
